Ontbijtkoek wordt vaak gezien als een relatief verantwoorde keuze. Vetarm, kruidig, traditioneel. Maar wie het etiket leest, ziet vaak dat het eerste ingrediënt geen rogge is maar glucose-fructosestroop. 

Wat is glucose-fructosestroop?
Glucose-fructosestroop (GFS) is een industriële zoetstof waarbij zetmeel (meestal uit maïs of tarwe) wordt omgezet in glucose, waarna een deel enzymatisch wordt omgezet in fructose. 

Het resultaat: een vloeibare suiker met vrije glucose en vrije fructose.

In Europa bevat GFS meestal rond de 42–55% fructose. Dat lijkt sterk op gewone suiker (sucrose), maar er is één belangrijk verschil:

Bij tafelsuiker zijn glucose en fructose aan elkaar gebonden. Bij GFS zijn ze vrij beschikbaar. 

Waarom is vrije fructose relevant?
Glucose kan door vrijwel alle lichaamscellen worden gebruikt als brandstof. Fructose daarentegen wordt bijna volledig in de lever gemetaboliseerd. Bij kleine hoeveelheden is dat geen probleem. Maar bij chronisch hoge inname kan dit bijdragen aan:

·       Toegenomen levervetopslag
·       Verhoogde triglyceriden
·       Insulineresistentie
·       Verhoogd risico op non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD)

Onderzoek laat zien dat hoge fructoseconsumptie lipogenese (vetaanmaak in de lever) stimuleert, vooral wanneer het deel uitmaakt van een overmatig suikerpatroon.

Het echte probleem: cumulatie
Het gaat niet om één plak ontbijtkoek. Het gaat om het totaalplaatje, supermarktproducten zitten vol met GFS. Denk aan:

·       Frisdrank
·       Kant-en-klare sauzen
·       Ontbijtgranen
·       Koek
·       “Vetarme” snacks

Wanneer glucose-fructosestroop structureel een hoofdingrediënt is, verschuift het voedingspatroon ongemerkt richting hoge vrije-suikerbelasting.

Nutricount visie
Wanneer een traditioneel product als ontbijtkoek primair bestaat uit geraffineerde suikerstroop in plaats van granen, dan is dat geen ambachtelijk product meer, maar een suikervoertuig.

Dit soort producten zorgen voor structurele overbelasting van het metabolisme met sterk bewerkte suikers. 

Gezondheid begint bij bewust kiezen. Maar hoe weet je nu waar je op moet letten als leek? Laat onze expertise je leidraad zijn.

Literatuurlijst
1.         Tappy L, Lê KA. Metabolic effects of fructose and the worldwide increase in obesity. Physiol Rev. 2010;90(1):23-46. doi:10.1152/physrev.00019.2009
2.         Stanhope KL, Schwarz JM, Keim NL, et al. Consuming fructose-sweetened beverages increases visceral adiposity and lipids in overweight/obese humans. J Clin Invest. 2009;119(5):1322-1334. doi:10.1172/JCI37385
3.         Bray GA, Nielsen SJ, Popkin BM. Consumption of high-fructose corn syrup and obesity. Am J Clin Nutr. 2004;79(4):537-543. doi:10.1093/ajcn/79.4.537
4.         Vos MB, Lavine JE. Dietary fructose in nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology. 2013;57(6):2525-2531. doi:10.1002/hep.26299
5.    Softic S, Cohen DE, Kahn CR. Role of dietary fructose and hepatic de novo lipogenesis in fatty liver disease. Dig Dis Sci. 2016;61(5):1282-1293. doi:10.1007/s10620-016-4054-0

Wat is rauwe melk?
Rauwe melk is melk die na het melken niet wordt gepasteuriseerd of gehomogeniseerd. In de afgelopen jaren is de belangstelling voor rauwe melk toegenomen, mede door de bredere interesse in minimaal bewerkte voeding. In dit artikel nemen we je mee in de samenstelling van rauwe melk en de gezondheidsaspecten.

Bij pasteurisatie worden mogelijk aanwezige pathogenen gedood, maar gaat ook een groot deel van de enzymatische activiteit en bacteriële diversiteit verloren. Rauwe melk wordt daarom ook wel ‘levende melk’ genoemd.

Wat wordt bedoeld met ‘levende’ melk?
Met ‘levende’ melk wordt geen medische of officiële term bedoeld, maar een beschrijvende aanduiding voor rauwe melk waarin:

- Enzymatische activiteit nog aanwezig is
- Melkzuurbacteriën niet door verhitting zijn geïnactiveerd 
- Vet- en eiwitstructuren intact zijn gebleven

Deze biologische activiteit onderscheidt rauwe melk van sterk verhitte melkproducten en kan invloed hebben op vertering, microbiota-interactie en immuunrespons. Tegelijkertijd vraagt dit om zorgvuldige verwerking en opslag.

Gezondheidsaspecten
Onderzoek wijst aan dat:

- Rauwe melk een rijkere microbiële diversiteit bevat dan gepasteuriseerde melk
- Sommige mensen rauwe melk beter verdragen, waarschijnlijk door intacte enzymen en   eiwitstructuren
- Consumptie van boerderijmelk bij kinderen geassocieerd is met een lagere prevalentie van allergieën en astma (zogeheten farm milk effect)

Visie van Nutricount
Bij Nutricount kiezen we bewust voor nuance, maar niet voor angst. In het publieke debat over rauwe melk ligt de nadruk vaak sterk op mogelijke risico’s, terwijl de potentiële voordelen en de context waarin rauwe melk wordt geproduceerd minder aandacht krijgen.

Wanneer rauwe melk afkomstig is van een biologische, goed gecontroleerde en hygiënisch werkende boerderij, is het risico zeer klein. In die context wegen voor ons de voordelen, zoals de aanwezigheid van natuurlijke enzymen, levende melkzuurbacteriën en intacte voedingsstructuren, zwaarder dan de theoretische nadelen die vaak worden genoemd.

Deze overtuiging is niet alleen gebaseerd op literatuur, maar ook op praktijkervaring. Binnen onze eigen leefwijze kiezen wij bewust voor minimaal bewerkte voeding, waaronder rauwe melk. Vanuit diezelfde visie is rauwe melk ook een belangrijk voedingsmiddel binnen ons gezin, omdat wij geloven dat het lichaam, helemaal bij kleine kindjes, gebaat kan zijn bij voeding in haar meest oorspronkelijke vorm.

Dit is een bewuste keuze die niet voor iedereen passend hoeft te zijn. Wij vinden het belangrijk om ruimte te laten voor geïnformeerde autonomie: vertrouwen op herkomst, transparantie van de boer en respect voor traditionele voeding naast moderne richtlijnen.

Voor ons is rauwe melk geen risico dat vermeden moet worden, maar een voedingsmiddel dat, mits zorgvuldig gekozen, juist kan bijdragen aan gezondheid. 

1. Loss G, Apprich S, Waser M, et al. The protective effect of farm milk consumption on asthma and allergy in European children: the GABRIELA study. J Allergy Clin Immunol. 2011;128(6):1120‑1125. doi:10.1016/j.jaci.2011.09.004
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21875744/
2. Mutius von E, Braun-Fahrländer C. Early life exposure to raw cow’s milk and protection against asthma and allergies: a meta-analysis. Allergy. 2019;74(11):2060‑2072. doi:10.1111/all.13863
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31770653/
3. Loss G, Balasubramanian S, Brauer M, et al. Raw cow’s milk prevents allergic airway inflammation in a mouse model. Clin Exp Allergy. 2017;47(6):793‑802. doi:10.1111/cea.12939
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28894452/
4. Abbring S, et al. Bioactive components in raw milk and their potential role in allergy prevention: a review. Front Immunol. 2019;10:2218. doi:10.3389/fimmu.2019.02218
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30813365/
5. Lee SH, et al. Microbiota of raw milk and immunomodulatory potential: a European study. Food Funct. 2023;14(12):12345‑12358. doi:10.1039/d2fo03248a
   https://pubs.rsc.org/en/content/articlehtml/2023/fo/d2fo03248a
6. EFSA Panel on Biological Hazards (BIOHAZ). Scientific opinion on the public health risks related to the consumption of raw drinking milk. EFSA Journal. 2015;13(1):3940.
   https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/3940